Sihirli   Fırçalar

Ebru Nedir?

Ebru Nedir?

Ebru sanatı nedir sorusunu şu şekilde cevaplamamız mümkündür: Ebru sanatı kitre ile yoğunlaştırılmış suyun üzerine boyalar ile desenler yapılması ve bu desenlerin kâğıt üzerine aktarılmasıdır. Ebru sanatı özünde bir süsleme sanatıdır. Bu süsleme sanatı ile ev ve iş yerlerine muhteşem dekorasyon öğeleri oluşturulmaktadır. Fırçaların ve boyanın kalitesi, oda sıcaklığı ebru sanatının kalitesini etkileyen etkenler arasındadır.

Ebru sanatının tarihçesi nedir?

Ebru sanatının tam olarak kökeni bilinmemektedir. Fakat İran, Hindistan ve Türkistan'da çıktığı olasılıklar arasındadır. Osmanlı'ya gelişi ise İran aracılığı ile olmuştur. Batıda ebru sanatı için mermer kâğıdı ve Türk kâğıdı gibi isimler kullanılmaktadır. 9. ve 10. yüzyıla tarihlenen bu sanatın 16. yüzyılda Türkistan topraklarından İpek Yolu aracılığı ile İran'a ulaşırken ''ebri'' olarak adlandırıldığı bilinmektedir. Avrupalı seyyahlar daha sonraki yıllarda Amerika, İngiltere, Fransa ve İtalya'ya bu sanatı ulaştırmışlardır. Belgelenen ilk ebru sanatı 16. yüzyıla aittir. Ebru sanatı hakkında yazılmış en eski Türkçe eser 1615 yılından sonra yazıldığı bilinen Tertib-i Risale-i Ebri’dir. Osmanlı döneminde ebru sanatı önemli bir iş kolu olmuştur.

Ebru sanatı çeşitleri nelerdir?

Birçok ebru sanatı çeşidi bulunmaktadır. Bu çeşitler arasında çiçek ebru, hatip ebrusu, taraklı ebru, uç kısımları kıvrımlı şal ebrusu, helezonik yuvarlaklar içeren bülbül yuvası ebru, tekne kenarlarına çizgilerden oluşan gelgit ebru, tüm ebru çeşitlerini yapmadan önce uygulanan battal ebru gibi çeşitler vardır.

Ebru sanatı için hangi malzemeler gereklidir?

İyi bir ebru sanatı eseri verebilmek için kullanılan malzemeler büyük öneme sahiptir. Ebru sanatı malzemeleri arasında kâğıt, su, toprak boya, öd, at kılı, gül dalı, tekne yer almaktadır.

Ebru sanatı nasıl yapılır?

Öncelikli olarak ebru sanatı yapabilmek için malzemeler eksiksiz bir şekilde temin edilmelidir. Daha sonraki süreçte tekne içi kitreli su ile doldurulur ve uygun kıvam elde edilir. Kitre ve su miktarları farklı kaynak ve ustalara göre değişmektedir. Fakat 2 çorba kaşığı kitre içerisine 2 litre su ortalama olarak kabul edilen oranlardır. Daha sonrasında elde edilen karışım 2 gün bekletildikten sonra tülbent ile süzülmektedir. Eğer elde edilen karışım daha sonra kullanılmak istenirse saklanabilir. Toprak boya ile istenilen renk oluşturulduktan sonra öd eklenir; 15 gün- 1 ay arası beklemeye bırakılır. Daha sonrasında ebru sanatının yapımına geçilir. Kitreli su tekneye boşaltılır, su üzerine boyalar yapılır, kâğıt teknenin üzerine örtülür, tek seferde çekilir ve kurumaya bırakılır. Tabii ki ebru sanatının modern malzemelerle yapılabileceği de unutulmamalıdır. Burada bahsettiğimiz yöntem geleneksel olanıdır.

Ebru en uygun hangi ortamda yapılmalıdır?

Ebru sanatı yapmaya başlamadan önce çalışacağınız yeri ayarlamanız büyük öneme sahiptir. Seçeceğiniz ortam orta sıcaklıkta ve tozların uçuşmayacağı bir ortam olmalıdır. Eğer fırçalarınıza, boyalarınıza ve suyun üzerine toz yapışırsa çalışmalardaki homojenlik kaybolacaktır. Oda sıcaklığı 20- 21 derece olmalı ve oda çalışmayı net görecek şekilde aydınlatılmalıdır.


EBRU SANATININ KİŞİYE ve PSİKOLOJİSİNE, TOPLUMA ETKİLERİ

1. Ebru çok eski zamanlardan beri özellikle Selçuklu ve Osmanlı asırlarında Dar-ül Şifa’larda ve günümüzde ruh ve sinir hastalıkları alanında şifa kaynağı olmuştur. Ebrunun dimağın yıkanmasını sağladığı ve kötü düşünceyi engellediği bu sanatla ilgilenenleri güzel düşünmeye ittiğine inanılmaktadır.

2. Görünen âlem çıplak gözle algıladığımız reel objeler arasında sanki kavga, mücadele, çatışma var gibidir. Bu da ruhlara huzursuzluk vermektedir. Önemli olan bu gelip geçiciliği ve karmaşayı aşmak ve arka plandaki mutlak iyiyi yakalayarak, kâinattaki yaratmadaki sanatını ve oradaki armoniyi görmektir. Bu ise nesnelerdeki keyfiliği aşarak onlara farklı bir gözle bakarak oluşur. Ebrudaki renk dağılımı ve sonrasında ortaya çıkan biçimlerin ahengi insana iç huzuru verir.

3. Ebru teknesinden tam olarak nasıl bir eserin ortaya çıkacağı bilinemez. Ebru ustasının yaptığı her ebru eseri tektir ve tekrarlanamaz. Aynısını bütünüyle yapmak olanaksızdır. Bu durum adeta, bize insanın tek ve özel olarak yaradılışını hatırlatır.

4. Günümüz insanında narsist, aceleci, sığ görüşlü ve determinist özellikler göstermesinin aksine, ebru sanatı kendisiyle uğraşanlarda tevekkül, sükunet, gönül huzuru, sabır, nefse hakimiyet, yaratılı esrarının idraki, dengeli olabilme ve tevazu gibi olumlu hasletleri öne çıkarır (Özçimi, 2012: 100-101; Dere, 2007: 15).

5. Derin bir meditasyon veya psikolojik bir arınma olarak değerlendirebilir.

6. Ebru sanatı ile uğraşanlarda olumluluk, stres kontrolü, yaratıcılık, disiplin, özgüven, hilm (huylardan gelen yumuşaklık) ve motivasyon gibi kişisel özelliklerin geliştiği görülür.

7. Ebru icra eden kişide oto kontrol sistemi kendiliğinden gelişir. Pragmatizmden insanı uzaklaştırır, duygu ve düşüncelerini iyileştirerek renk ve desen bütünlüğü içinde vücut bulmasını sağlar.

8. Ebru yapan kişi aceleci bir o kadar da tekdüze dayatmacı hayat düzeninin dışına çıkarak tevekkülü, tahammülü öğrenir. Bu sanatın statik olmayışı bünyesinde barındırdığı hareket ve ahenk biraz daha özene ve ilgiye ihtiyacı olan zihinleri kırık dökük duygu dünyalarını her türlü endişe ve rahatsızlıktan uzaklaştırır, ruh ve beden bütünlüğüne kavuşur (Çokun, 2012: 156-157).

9. Ebru sanatkârlarında manevi atmosfer ve olumlu bir ruhsal gelişme ile birlikte ayrı bir olgunlaşmanın oluştuğu söylenebilir. Kendini gerçekleştirme ile ifade edebileceğimiz bu hal mükemmele giden bu yolun uzun bir ruhsal terbiye ve arayış sonunda oluşur.

10. Ebru sanatıyla uğraşmak insanın ruh hali üzerinde bir takım etkiler bırakıyorsa, insanın o andaki ruhsal durumu da ebru eserini etkiler. Bu ikili ilişki, insan ebru yakınlığı, benzerliğinin bir diğer yönüdür. Olumsuz bir ruh hali ile ebru teknesinin başına geçildiğinde çoğu zaman ortaya istenilen düzgün ebrunun çıkmadığı aktarılmaktadır. Bu durum, insanın olumsuz bir ruh hali esnasında çevresine ve uğraştığı yapıta negatif enerji göndermesiyle ifade edilmektedir. Su ile ilgili yapılan deneysel çalışmalarda hoş sesler su moleküllerinin ahenkli, düzenli olmalarına yol açarken; sert, yüksek, kırıcı ve olumsuz seslerin ise su kristallerini düzensiz hale getirdiği, bozduğu bilgisine rastlıyoruz (Barutçugil, 1999: 287; Dere, 2007: 15).

11. Ebru sanatıyla uğraşmak, insanı günlük yaşamın monotonluğundan kopardığı gibi kişiye, o andaki duygu ve düşüncelerini, çok rahat ve özgür bir biçimde renk ve desen olarak dışa vurmasına imkân tanır. Bu imkan kiinin kendisiyle ilgili yeni bir bakı açısı kazanmasına da neden olur.

12. Bu sanat, iletişimi kolaylaştırma, kendine güveni kazanma, zihni berraklık, negatif düşüncenin uzaklaştırılmasını kolaylaştırmaktadır Doğal olarak bu kazanımlar depresyon tedavisinde olduğu kadar sosyal fobi, içe dönük kişilik, kaygı, stres, panik atak gibi rahatsızlıklarda da önemli bir tedavi aracı olarak kullanılabilmektedir


Ebru sanatının kazanımlarını özet olarak şu şekilde sıralamak mümkündür:

1) Kontrol duygusunun bırakılıp, kabullenmenin sağlanması nedeniyle obsesyonlarda;

2) Sakinlik, huzur, olumlu düşüncenin yerleşmesi ile depresyon ve öfke bozukluklarında;

3) İletişimi kolaylaştırmasından dolayı iletişim bozukluklarında ve sosyal fobilerde;

4) Suyun rahatlatıcı etkisiyle hiperaktivite bozukluğunda;

5) Statik olmaması ve sudaki renklerle desenlerin sürekli değişmesinin etkisiyle dikkat dağınıklığı sorununda;

6) Şekil, renk ve desenler vasıtasıyla sözel olmayan duygu aktarımı nedeniyle, otizm, stres, kaygı ve panik bozukluklarında;

7) Bir şeyler yapabilme becerisini ortaya koyması hasebiyle düşük benlik saygısı sorunlarında ve motivasyon eksikliinde tedavi edici etkisi olabilmektedir.

8) Bunun yanı sıra bedensel rahatsızlıklarda da ebru sanatının olumlu katkılarını görebiliriz. Örneğin; kronik hastalığı olan veya travmatize olmuş çocuklarda olumluluk, stres kontrolü, yaratıcılık, özgüven, adaptasyon ve motivasyon gelişimi gibi olumlu katkılar ebru sanatı ile mümkün olabilmektedir

9) Yine, kanserli hastalar, Alzheimer hastaları ve engelli çocukların rehabilitasyon süreçlerinde oldukça ciddi katkılarının olduu dile getirilmektedir

10) Kuşkusuz ebru sanatı, daha yaygın olarak diğer alanlarda da kullanılabilir. Ancak bunun için yapılacak yeni bilimsel çalımalara ihtiyaç duyulduunu belirtmek gereklidir.

Sonuç

Güzelliğin somut bir tezahürü olan sanat insan hayatında oldukça önemli rol oynamıştır. İnsanlığın var oluşundan bu yana varlığını sürdüren sanat, sadece güzel ve güzelliin ifadesi olarak kalmamı, duyguları, psişik ruh hallerini de etkileyerek psikolojinin vazgeçilmez bir başvuru kaynağı haline gelmiştir. Sanatçının kişisel gelişimi ve kendini gerçekleştirmesi kadar toplumların estetik dönüşümlerinde de sanat etkili bir fonksiyon icra etmiştir.

Sanatla uğraşmak ve sanatsal terapi yöntemleri insanda odaklanma sıkıntılarını giderir. Düşünce dağınıklığını yok edip kontrol duyusunu hareketlendirir. Bir üretim yapıldığından rahatlama sağlar. Kişisel usul ve tarzlar meydana getireceğinden çeşitlilikte zenginliği ve başkalarına da cesaretli olmayı öğretir. İnsanların nezaket, nezafet ve nezahat duygularını ön plana almasına sebep olacağından sakinlik, huzur ve ferahı yaşattırır.

Sanatla uğraşmak ve sanatsal terapi gören insanlarda gözle görülebilecek somut sonuçlar elde edilmektedir. İnsanlar, olaylara farklı bakış açılarına sahip olmaktan motivasyonunu artırmakta, yeterli ve etkili düzeyde iletişime geçebilmekte aceleci olanlar temkinli ve dikkat özelliklerini geliştirmekteler. Şüpheci ve kendinden başkasına güvenmeyen paylaşım bilmeyenler ise arkadaşlığı, paylaşmayı, öncelik vermeyi, hakkına razı olmayı, sabrı ve metaneti öğrenebilirler. Sert ve gergin huylular; tanışmaya konuşmaya, birbirleriyle hakiki dost olmaya başlarlar.

Hayatta genelde “edilgen” rolü vardır inancında olanlar; disiplin, azim, çalışma, sabırla uygun kontrollerin sağlanabildiği ve hayatta var olmayla hayatı anlamlandırabilirliği tadarlar.

İNTERNET HABERLERİ

https://www.haberturk.com/saglik/haber/1024115-ebru-sanatiyla-tedavi-goruyorlar http://blog.milliyet.com.tr/ebru-sanati-nin-depresyon-tedavisindeki-rolu/Blog/?BlogNo=209136 http://www.zekionsoz.com/?page_id=1838 http://www.yesiltopuklar.com/ebru-sanatina-gelenegine-ve-maneviyatina-dair.html http://www.sosyalarastirmalar.com/cilt8/sayi38pdf/7ilahiyat/gursu_orhan.pdf http://dergipark.gov.tr/download/article-file/275401